Күнбағыс тұқымын өндіру – жоғары дәлдік пен технологияны қажет ететін күрделі процесс. Оның бастауы — ата-аналық желілерді таңдау және әртүрлі топырақ-климаттық аймақтарда гибридтерді сынаудан басталады.
Қазақстандағы селекцияның басты мақсаты – құрғақшылыққа, ыстыққа және топырақтағы ылғал тапшылығына бейімделген гибридтер шығару. Евросем компаниясының заманауи гибридтері фомоз, склеротиниоз, фомопсис сияқты ауруларға төзімділігіне және Евро-Лайтнинг пен Клиарфилд жүйелерінің гербицидтерімен үйлесімділігіне сынақтан өтеді.
🌻 Евросем селекциялық хабы – тұқым шаруашылығындағы инновациялық орталық
Евросем компаниясының өз селекциялық хабы бар, онда жыл сайын 400-ге жуық күнбағыс гибриді зерттеліп, сынақтан өткізіледі. Бұл орталықта төмендегі қасиеттерге ерекше көңіл бөлінеді:
- Құрғақшылыққа төзімділік – ылғал тапшылығы мен жоғары температура жағдайында өнімді сақтау қабілеті;
- Заразихаға (A–G расаларына) төзімділік – қазақстандық селекцияның маңызды бағыты;
- Ауруларға төзімділік – фомоз, склеротиниоз, фомопсис, жалған ақ ұнтақ (Pl6 гені);
- Әртүрлі климат жағдайларына бейімделгіштік және тұрақтылық.
Сынақ нәтижесінде ең перспективалы гибридтер таңдалып, өндірістік тұқым шаруашылығына енгізіледі. Осылайша, Қазақстан жағдайына бейімделген, жоғары өнімді және тұрақты тұқымдар жасалады.
🔬 Тұқым өндіру кезеңдері
- Ата-аналық формаларды көбейту – генетикалық қасиеттері сақталған таза желілер алу;
- Гибридизация – қажетті белгілері бар жаңа буынды алу үшін бақыланатын будандастыру;
- Калибрлеу және протравка – тұқым фракцияларын теңестіру және аурулардан қорғау;
- Лабораториялық бақылау – өнгіштік, тазалық және ылғалдылық көрсеткіштерін тексеру.
Барлық кезеңнен өткен тұқымдар ғана нарыққа шығарылады. Бұл фермерлерге жоғары өнгіштік, біркелкі егіс және гектарына 30 центнерден астам өнім алуға мүмкіндік береді, тіпті қиын климаттық жағдайда да.
Осындай жүйелі ғылыми тәсіл Евросемді жай ғана тұқым жеткізуші емес, фермерлердің сенімді ғылыми серіктесіне айналдырады. Компанияның басты миссиясы – құрғақшылыққа және климаттық сын-қатерлерге төзімді ауыл шаруашылығын дамыту.
